مصاحبه وشعرخوانی علی اکبرلطیفیان/ابایی برای سرودن روضه های مکشوف ندارم

گفت‌وگوی عاشورایی  ابایی برای سرودن روضه های مکشوف ندارم   پای ثابت مجالس مرثیه ثرایی اهل بیت(ع) شعرهایی است که این افتخار را پیدا کرده اند که برای حضرات معصومین سروده شوند. افزایش کیفیت شعرهای آیینی در چند سال اخیر باعث شده است تا ذائقه مستمعین هم بالا برود و حالا کم نیستند اشعاری که […]

گفت‌وگوی عاشورایی

 ابایی برای سرودن روضه های مکشوف ندارم

 

پای ثابت مجالس مرثیه ثرایی اهل بیت(ع) شعرهایی است که این افتخار را پیدا کرده اند که برای حضرات معصومین سروده شوند. افزایش کیفیت شعرهای آیینی در چند سال اخیر باعث شده است تا ذائقه مستمعین هم بالا برود و حالا کم نیستند اشعاری که به صورت کلیپ‌های صوتی و تصویری دست به دست می‌چرخند تا نشان دهند مردم قدر شعر خوب را می‌دانند و از شنیدن چند باره اش سیر نمی‌شوند.

مجالس دهه اول محرم اوج رونق بازار شعرهای هیئتی است و این بازار گاهی خوراک یک سال جان‌های تشنه معارف اهل بیت(ع) را تامین می کند. در این شلوغی بازار رفتیم سراغ اکبر لطیفیان از شاعران آیینی سرا تا گپی بزنیم درباره شعرهای هیئتی و حواشی آن.

 یکی از مباحثی که در حوزه شعر آیینی وجود دارد بحث تعریف آن است. به نظر شما آیا تعریف جامعی برای شعر آیینی صورت گرفته است؟

واقعیت آن است که هنوز تعریف دقیق و جامعی که همه متفق القول آن‌ را قبول داشته باشند برای شعر آیینی وجود ندارد. به همین دلیل هم خیلی از مسائل بدون جواب باقی مانده است چون جواب دادن به خیلی از سوالات درباره شعر آئینی نیازمند رجوع به آن تعریف است تا بتوان آنرا معیار شناخت شعر آیینی از غیر آیینی کرد اما متاسفانه هنوز چنین چیزی وجود ندارد.

 

راه رسیدن به این تعریف واحد چیست؟

به نظر من الان دوره ای نیست که با مصاحبه افراد مختلف بتوان به تعریف مشخصی رسید. به نظر من باید شورایی تشکیل شود از بزرگان این عرصه مثل جناب حاج آقا سازگار، حاج علی انسانی یا حاج آقای جعفری و آقای جواد زمانی با حضور مادحین و شعرا و خلاصه کسانی که در این عرصه سال‌ها کار کردند. اینها باید بنشینند و تعریف و چارچوب دقیقی برای نسل جوان علاقه‌مند به این حوزه تعیین کنند. اینکه از هر فردی مثل بنده به صرف سرودن چند شعر مذهبی یا هیئتی بخواهیم تعریفش را از شعر آیینی بگوید درست نیست. چون همه می‌دانیم که درصد بالایی از بچه هایی که در این حوزه شعر می گویند دلی وارد کار شده اند و شاید اطلاعات علمی زیادی نداشته باشند.

 

این دلی وارد شدن خوب است یا بد؟ فرصت است یا تهدید؟

قطعاً از جهت ارادتی که وجود دارد خیلی خوب است و فرصت است و یقیناً محاسن خودش را هم دارد، ولی معایبی هم دارد. این جوشش و عنایتی که شده است دلیل نمی‌شود که ما هم تلاش نکنیم.

 

یعنی شما اعتقاد دارید که جوشش و کوشش باید با هم باشد؟

بله، چه بسا همان عنایتی هم که شده است بخاطر کوششی بوده که شاعر انجام داده؛ بخاطر همان شب تا صبح بیداری و سختی‌هایی که کشیده مورد لطف حضرات معصومین(ع) قرار گرفته است.

در حوزه شعر آیینی یک مرز نامشخصی بین دو دسته شعر وجود دارد، برخی اشعار معروف به شعرهای هیئتی است که در مجالس اهل بیت(ع) مورد استفاده قرار می‌گیرد و برخی دیگر نیز شعرهای به قول معروف انجمنی است. نظر شما درباره تفکیک چیست؟

بنده به شخصه شعری که به درد مجلس امام حسین(ع) نخورد و مداح نتواند آن‌ را بخواند نمی‌گویم. البته نمی‌گویم که شعرهای دیگر خوب نیست ولی عرض بنده در مورد شعرهای خودم است که من حتی در انتخاب کلمات هم دقت می‌کنم که شعرم قابل استفاده برای مجلس اهل بیت(ع) باشد. شعری می‌گویم که خرج مجلس امام حسین(ع)شود.

 

 با این اوصاف شعری که می‌خواهد خرج مجلس امام حسین(ع) شود چه خصوصیتی باید داشته باشد؟

اول از همه باید شعر باشد. یعنی باید اصول و قواعد ادبی شعر را رعایت کرده باشد. دیگر اینکه باید مستند باشد. یکی نکته‌ای که به نظر من می‌رسد این است که شعر مرثیه باید سوز وگداز داشته باشد. بالاخره نمی‌توان یک مصیبت را بگونه‌ای شرح داد که درد نداشته باشد. باز هم تاکید می‌کنم که قصد ندارم ارزش گذاری کنم که کدام شعر خوب است و کدام خوب نیست.

بلکه بنده دارم مواردی را که در شعر خودم رعایت میک‎نم عرض می‌کنم. به نظر من نباید ذائقه مستمع را راحت طلب بار بیاوریم. شعری که برای مصیبت اهل بیت(ع) گفته می‌شود باید دل مستمع را بسوزاند. در بیان مصیبت این خانواده نباید ذوق و سوز و گداز مردم را تنبل بار بیاوریم. مستمع باید وقتی شعر مصیبت را می شنود بسوزد. برخی شعرها جوری است که وقتی درباره گودال قتله گاه هم می‌سراید مستمع بیشتر خوشش می‌آید تا دردش! یعنی صنایع ادبی موجود در شعر بیشتر از مصیبت آن خودنمایی می‌کند.

البته این نوع نگاه نیز به مطلب اول باز می‌گردد و آن تعریف دقیق، علمی و همه جانبه شعر آیینی است. هم اکنون هیچ تعریفی از مختصات «شعر مرثیه»و«شعر مصیبت»در دسترس نیست. شاعرانی هم که در حوزه بیان مصایب در اشعار خود بر می آیند، تنها و تنها بر اساس تصمیماتی که از روحیه شخصی ناقدین اتخاذ می‌شود به بیان «روضه مکشوفه» متهم می‌شوند.

 

سوالی که در اینجا مطرح است اینکه واقعاً مرز دقیق این «مکشوفه بودن»کجاست؟ آیا ما به کلی از ورود به این حوزه منع شده ایم؟

به نظر بنده خیر. مطالبی که از زبان و بیان منتقدان منعقد می‌شود بیشتر به مختصات شخصیتی فرد باز می‌گردد. ایشان چون خود اهل سوز و گداز، مصیبت و مرثیه نیستند، بنابراین خط کش خود را در این حوزه قرار می‌دهند و توقع دارند که توده مردم به صورت عام و شاعران به صورت خاص از بیان برخی از مصایب محروم باشند. اما حقیقتی که هم اکنون در سطح عموم مجالس محقق شده با دیدگاه این دسته، تفاوت فاحشی دارد. ما حصل این نظرگاه را نیز می‌توانید به خوبی در مجالس عزاداری ببینید. بنده تمام تلاش و کوشش خود را معطوف این امر کرده ام تا متن مصایب و روضه های مستند را در قالبهای مختلف و متنوع ارائه کنم.

اگر تعریف «شعر مرثیه» و «شعر مکشوفه» همین پریشان گویی‌هایی است که آقایان منتقد برگرفته از روحیات شخصی خود و صرفاَ جهت رونق دکان نقدشان بیان می‌کنند، نه ! بنده ابایی برای سرودن «روضه های مکشوفه» ندارم!

 

شعر خوانی لطیفیان

باطن ترین من، نه خدا حافظی مکن
هرچند ظاهراً، نه خدا حافظی مکن

من نیمه توام جلویت ایستاده ام
با نیمِ خویشتن، نه خدا حافظی مکن

یک اهل بیت را ته گودال میبری
ای خمس پنج تن، نه خدا حافظی مکن

اصلاً بدون من سفری رفته ای بگو
حالا بدون من، نه خدا حافظی مکن

پس حرف می‌زنی که خداحافظی کنی
اینگون نه نزن، نه خدا حافظی مکن

شاید کسی نبرد خدا را چه دیدی
با کهنه پیرهن، نه خدا حافظی مکن

این سمت عزیز، محترم با کفن ولی
آن سمت بی کفن، نه خدا حافظی مکن

بعد از تو چند مرد به دنبال چند زن
بعد از تو چند زن، نه خدا حافظی مکن

 

منبع:ریحانه النبی

0
Print Friendly
دکمه اشتراک گذاری تلگرام

0 Responses to “مصاحبه وشعرخوانی علی اکبرلطیفیان/ابایی برای سرودن روضه های مکشوف ندارم”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


مراسم بعدی هیئت